Liga EU
Liga EU (pełna nazwa: Liga Europy UEFA, w języku angielskim: UEFA Europa League) jest coroczną, międzynarodową rozgrywką piłkarską organizowaną przez UEFA (Union of European Football Associations). Jest to druga pod względem prestiżu liga klubowa w Europie po Ligue des Champions UEFA. Pierwsza edycja turnieju pod nazwą Intertoto Cup odbyła się w 1960 roku, natomiast współczesna forma Ligi EU została uruchomiona w sezonie 1999/2000.
Historia
Idea stworzenia drugiego europejskiego pucharu klubowego pojawiła się w latach 70. XX w. W 1971 r. UEFA przejęła organizację Pucharu Intertoto, ale dopiero w 1991 r. powstała Liga Mistrzów UEFA (w formie today). W 1999 roku, po fuzji Pucharu UEFA i Pucharu Intertoto, uruchomiono nowy format – Liga Europy UEFA, która zyskała stałą pozycję w kalendarzu kompetycji międzynarodowych.
Format rozgrywek
Turniej składa się z trzech głównych faz:
- Faza kwalifikacyjna – obejmuje rozgrywki wstępne, w których kluby z niższych lig europejskich walczą o miejsce w fazie grupowej.
- Faza grupowa – 32 zespoły podzielone są na osiem grup po cztery drużyny. Każda drużyna rozgrywa mecze dwukrotnie (gospodarz‑gość). Najlepsze dwie drużyny z każdej grupy awansują do fazy pucharowej.
- Faza pucharowa – mecze dwumecze (gospodarz‑gość) od 1/16 finału aż do finału, który od sezonu 2021/2022 rozgrywany jest w pojedynczym meczu na neutralnym stadionie.
Etapy
- Preliminaries (rozgrywki wstępne)
- Play‑off round (ostatni etap kwalifikacji)
- Group stage (faza grupowa)
- Knockout phase (faza pucharowa) – 1/16, 1/8, ćwierćfinały, półfinały, finał
Zwycięzcy
Do tej pory najwięcej tytułów zdobyła Sevilla FC (6), następnie Juventus i Liverpool FC po trzy triumfy. Wśród polskich klubów jedynie Legia Warszawa dotarła do finału (sezon 2016/2017).
Znaczenie sportowe i finansowe
Liga EU zapewnia klubom uczestniczącym dodatkowe przychody z praw telewizyjnych, sponsorów i sprzedaży biletów. Dla wielu drużyn jest to także szansa na awans do Ligi Mistrzów UEFA – zwycięzca turnieju automatycznie kwalifikuje się do fazy grupowej kolejnego sezonu Champions League.
Powiązania z innymi rozgrywkami
- Liga Mistrzów UEFA – najwyższy poziom rozgrywek klubowych w Europie.
- Superpuchar UEFA – mecz jednopunktowy rozgrywany pomiędzy zwycięzcą Ligi Mistrzów a zwycięzcą Ligi EU.
- Mecze towarzyskie – niekiedy drużyny wykorzystują przerwy w kalendarzu Ligi EU na przygotowania do rozgrywek krajowych.
Sponsorzy i transmisje
Od sezonu 2018/2019 głównym sponsorem tytułowym Ligi EU jest Heineken (nazwa: Heineken Europa League). Transmisje są realizowane przez stacje publiczne i płatne platformy w poszczególnych krajach, m.in. TVN w Polsce oraz BBC w Wielkiej Brytanii.
Rekordy
| Rekord | Wartość | Posiadacz | Sezon |
|---|---|---|---|
| Najwięcej zwycięstw w fazie grupowej | 15 | Sevilla FC | 2019/2020 |
| Najwięcej bramek w jednym sezonie | 16 | Radamel Falcao | 2014/2015 |
| Najdłuższy niepokonany ciąg w fazie pucharowej | 9 meczów | Sevilla FC | 2013/2014–2015/2016 |
Wpływ na piłkę nożną w Europie
Liga EU przyczyniła się do zwiększenia konkurencyjności klubów spoza "top‑5" lig (Premier League, La Liga, Bundesliga, Serie A, Ligue 1). Daje możliwość mniejszym zespołom doświadczania gry na arenach o wysokim standardzie, co podnosi ogólny poziom piłki nożnej w Europie.